Kunstmatige intelligentie is stilaan een vast onderdeel van ons dagelijks leven geworden. Van slimme zoekmachines en chatbots tot geavanceerde rijhulpsystemen in moderne auto’s: AI is overal aanwezig. Toch blijkt uit een recente Europese studie dat er nog een groot verschil bestaat tussen AI gebruiken en AI vertrouwen, zeker wanneer het gaat over autonoom rijden.

Uit een onafhankelijk onderzoek in zes Europese landen blijkt dat 82 procent van de Europeanen vertrouwd is met kunstmatige intelligentie. Wanneer dezelfde technologie echter de controle over een voertuig zou overnemen, slaat dat vertrouwen snel om in twijfel. Slechts 13 procent van de ondervraagden zegt vandaag zonder problemen in een volledig zelfrijdende wagen te willen stappen.

Rijhulpsystemen zijn ingeburgerd

Opvallend genoeg maken veel automobilisten vandaag al gebruik van AI zonder daar bewust bij stil te staan. Adaptieve cruisecontrol, rijstrookassistentie, verkeersbordherkenning en noodremassistentie worden door een groot deel van de bestuurders aanvaard en gebruikt.

Tussen 42 en 53 procent van de Europeanen voelt zich comfortabel met dergelijke systemen. Zodra de technologie echter volledig verantwoordelijk wordt voor het rijden of voor beslissingen in noodsituaties, neemt het vertrouwen sterk af. Meer dan de helft van de respondenten geeft aan weinig of geen vertrouwen te hebben in AI binnen de automobielsector.

Dat wijst volgens de onderzoekers op een opvallende paradox. Mensen gebruiken AI dagelijks, maar beseffen vaak niet dat veel van de technologieën waarop ze vertrouwen al door kunstmatige intelligentie worden aangestuurd.

Europa blijft voorzichtig

Waar Europese consumenten nog twijfelen, lijkt de houding in China helemaal anders. Daar zegt maar liefst 70 procent van de respondenten bereid te zijn om gebruik te maken van een volledig zelfrijdende auto.

Ook het vertrouwen in technologiebedrijven ligt er aanzienlijk hoger. Terwijl 54 procent van de Europeanen denkt dat grote technologie- en mobiliteitsbedrijven handelen in het belang van consumenten, loopt dat cijfer in China op tot 94 procent.

De grootste bezorgdheid bij Europese consumenten blijft het verlies van menselijke controle. Meer dan zes op de tien respondenten vrezen dat machines te veel beslissingsmacht krijgen. Opvallend is dat deze angst groter blijkt dan de bezorgdheid over mogelijk banenverlies door automatisering.

Grote verschillen binnen Europa

Europa vormt bovendien geen homogeen geheel. De studie toont aan dat Zuid-Europese landen doorgaans positiever staan tegenover AI in mobiliteit.

Spanje blijkt koploper. Daar heeft 63 procent vertrouwen in AI-toepassingen in voertuigen en voelt bijna een derde van de bevolking zich comfortabel met zogenaamde “Physical AI”, waarbij artificiële intelligentie actief ingrijpt in de fysieke wereld.

In landen zoals Zweden en het Verenigd Koninkrijk ligt dat vertrouwen een stuk lager. Duitsland toont zich dan weer bijzonder kritisch over zijn eigen positie. Bijna zes op de tien Duitsers vinden dat hun land achterop loopt in de adoptie van AI-technologie.

Duurzaamheid kan het vertrouwen vergroten

De onderzoekers stelden ook vast dat duurzaamheid een belangrijke rol speelt in de acceptatie van AI binnen mobiliteit. Wanneer consumenten overtuigd worden dat AI kan bijdragen aan minder uitstoot, een betere verkeersdoorstroming en een efficiënter gebruik van energie, groeit het vertrouwen aanzienlijk.

57 procent van de Europese respondenten zegt positiever tegenover AI-mobiliteit te staan wanneer de voordelen op vlak van duurzaamheid objectief kunnen worden aangetoond. Verifieerbare resultaten blijken daarbij veel belangrijker dan algemene beloftes of marketingclaims.

Vandaag gelooft echter slechts ongeveer één op de vier Europeanen dat AI daadwerkelijk zal zorgen voor veiligere en duurzamere mobiliteit.

Vertrouwen wordt de sleutel tot autonoom rijden

De resultaten tonen aan dat de technische mogelijkheden van kunstmatige intelligentie sneller evolueren dan het vertrouwen van de consument. Europese automobilisten waarderen de voordelen van slimme rijhulpsystemen, maar blijven voorlopig terughoudend wanneer het gaat om volledig autonome voertuigen.

Voor constructeurs die zwaar investeren in autonome technologie ligt de uitdaging daarom niet alleen in het ontwikkelen van betere systemen, maar vooral in het overtuigen van consumenten dat die systemen veilig, transparant en betrouwbaar zijn.

Autonoom rijden lijkt technisch steeds dichterbij te komen. De vraag is alleen of de Europese bestuurder klaar is om het stuur daadwerkelijk los te laten.